Publikujemy list Henryka Szulca z Rybnika, emerytowanego pracownika PKP, działacza społecznego, który z przekonaniem włącza się  do trwającej  od  lat batalii – pod ekologicznym hasłem : „Tiry na tory”, mającej na celu  odciążenie  polskich dróg, szczególnie od  zabójczych tirów.

Pierwsza część materiału oparta jest na  przeświadczeniu o konieczności  niezwłocznego wpakowania  prywatnych tirów na tory.

Kolej  wymaga  pełnego  wsparcia

„TIRY NA TORY” !

Aczkolwiek w ostatnich latach nastąpił ogromny postęp techniczny  i technologiczny, to    trudno  sobie  wyobrazić   świat bez  usługowej kolei, przewożącej   miliony pasażerów oraz multum    ton ładunków.  Jednak nastał czas, w którym  synonimem postępu  stał się dynamiczny rozwój  nie kolei żelaznej, a   dróg i autostrad oraz rozpoczął się  masowy przewóz  towarów ciężarówkami.  Stąd  dzisiejsze drogi są dogłębnie niebezpieczne i zatłoczone. To co  aktualnie uważamy za szkodliwe  w najbliższej przyszłości  stanie się  wręcz katastrofalne, gdyż  wszyscy staniemy w gigantycznym korku i będziemy podtruwani  na co dzień  spalinami.

Od wielu, wielu lat walcząc  o słuszną rację, nową ideę    prowadzi się interesującą   batalię  pod ekologicznym  hasłem  : „TIRY NA TORY”. Mimo ciągłych protestów mieszczaństwa  i  prowadzonej od lat zażartej kampanii na rzecz dobra publicznego nadal   nasze drogi, centra miast i miasteczek są rozjeżdżane ciężarówkami, a przy tym   masowo giną ludzie, nie mówiąc już o szkodliwym dla zdrowia hałasie, smrodzie,  uszkadzaniu  budynków, korkach drogowych  itp. W zasadzie nie ma dnia, aby nie doszło  do śmiertelnego wypadku  z udziałem  TIR-A. Niedawno podróżując samochodem osobowym do Lichenia byłem świadkiem,  jadącego jak  c z o ł g  „TIR-A”, który  lekceważąc przepisy o ruchu drogowym,  przy wymijaniu  -  na szczęście tylko otarł się o auto.   Olbrzymie TIRY – zazwyczaj pędzą na drogach jak szalone, przyprawiając człowieka o dreszcze.

Stąd  wczuwając się w dobro i wrażliwość społeczną warto przyłączyć się do „Koalicji na rzecz sprawiedliwych cen w transporcie -  pod hasłem : „Tiry na tory”, a nasi władcy powinni  skrzętnie rozważyć    szereg  żywotnych wniosków organizacyjno-inwestycyjnych, które pozwolą rozwiązać ten nabrzmiały problem. Trzeba uświadamiać  społeczeństwo,  że   masowa motoryzacja jest niebotycznie  szkodliwa dla środowiska przyrodniczego –  dla żywych istot, gdyż systematycznie następuje globalne ocieplenie i zmienia się  klimat.  Mimo to  europejskie i polskie lobby samochodowo-paliwowe nadal narzucają Polsce  powielanie błędów,  jakie Europa i Stany Zjednoczone  popełniły  w poprzednich dziesięcioleciach,   zaniedbując transport publiczny i podporządkowując prywatną politykę transportową interesom  przemysłu motoryzacyjnego i  petrochemicznego.

Jednocząc się wokół tej strategii należy upowszechniać siłę społeczeństwa, która może wywierać znaczący wpływ  na ochronę  naszego zdrowia, a nawet życia .

Stąd zgodnie z zaleceniem  Komisji Europejskiej  nowa polityka  transportowa  powinna zmierzać  do niezwłocznego wpakowania  ciężkich tirów na pociągi,  które oddychają czystym powietrzem. Warto również pamiętać o tym,  że zelektryfikowane linie kolejowe wykorzystują ponad 7 razy  mniej energii niż transport drogowy,  a sprawny oraz efektywny system transportowy  jest motorem napędowym gospodarki państwa i  rozwoju ekonomiczno-społecznego.

Kolej żelazna, jako  główny środek  transportu na świecie nadal pełni funkcję ekspansjonistyczną.  Jest  tani, bezpieczny, przyjazny środowisku, wysoce niezawodny, najwygodniejszy dla pasażerów i najbardziej mobilny  dla  przewozu   towarów. Dzięki racjonalnej polityce transportowej w Europie Zachodniej, Japonii, a ostatnio zwłaszcza w  Chinach i w Hiszpanii kolej jest traktowana priorytetowo.  Natomiast w Polsce - po transformacji ustrojowej  najbardziej bezpieczna kolej żelazna jest wręcz prześladowana mimo, iż spełnia  funkcję społecznie-użyteczną.

Jednym z głównych problemów  kolei w Polsce  jest prowadzona od lat nieskuteczna restrukturyzacja Polskich Kolei Państwowych.  W 2001 r. przedsiębiorstwo   PKP  o jednolitej strukturze przekształcono  w około 40  niepotrzebnych spółek   akcyjnych, które myślą tylko o własnym zysku, nie dbając o interes ogólny, o pożytek   klienta.   Obecnie do  tzw. Grupy   PKP  włączają się coraz to  nowi przewoźnicy.  Dziś pasażerów obsługuje -  do przesady aż 10 kolei, w tym także koleje obce, stąd nie dziw, że firmy te nie mogły  się dogadać w sprawie  rozkładu jazdy pociągów pasażerskich, który niedawno  wszedł wżycie.  Zapanował więc konkurencyjny chaos.

Przy tym najbardziej zdesperowani  byli i nadal są  poszkodowani   podróżni,  którzy powinni na  co dzień  korzystać z dobroczynności polskich kolei, których prędkość handlowa  kształtuje się zazwyczaj  -  strach pomyśleć w granicach  20. km/h. Reforma w systemie  przewozu  osób, polegająca na  wyłączeniu z Grupy PKP i przekazaniu  Spółki  Samorządom Wojewódzkim – w szerokiej ocenie fachowców kolejnictwa  okazała się  podniebnym   „niewypałem”.

Towary  przewozi  PKP Cargo,  którego Zakład  Górnośląski  obecnie mieści się w Tarnowskich Górach,  a jedyną  w Polsce  linią  szerokotorową  zarządza  PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa. Przeprowadzona reforma  polegała zatem  na redukcji  liczby personelu zatrudnionego   w poszczególnych,  wcześniej utworzonych spółkach,   które  nawiasem mówiąc odprowadzają do skarbu państwa  ogrom podatku VAT od usług.

W rejonach oraz na dużych  węzłach PKP  nie ma  wzorcowego  gospodarza, jakim kiedyś był naczelnik stacji. Dworcami np. zarządza PKP S.A.  Oddział Dworce  Kolejowe  w Warszawie.  Peronami, tunelami i  torami zarządza  PKP Polskie linie Kolejowe  S.A. w Warszawie, a bliski   Zakład Linii Kolejowych  mieści się  w Tarnowskich Górach. Łączami telekomunikacyjnymi /sieć telefoniczna,, dyspozytorska, zegary, megafony,/  troszczy się  Telekomunikacja Kolejowa Sp. z o o  -    Prąd dostarcza  PKP Energetyka.  Każdy się  w tym gubi  i nie dziw,  że jest katastrofalna sytuacja na kolei.

W efekcie  fałszywej konkurencji  i kosztownego  przewozu  transportem drogowym osób oraz większości towarów masowych na duże odległości Polskie  Koleje w ostatnich latach TOCZY ZŁOŚLIWY RAK.  Toteż natarczywie  GNIJĄ I ROZPADAJĄ SIĘ  PO CICHU,  jednym słowem  :  są dyskryminowane.   PKP doszła do momentu, w którym dalsze trwanie  w stagnacji i bałaganie może doprowadzić do ich całkowitego upadku  ku uciesze  gorących fanów  wolnego rynku przewozów.

Fatalna sytuacja kolei wynikła z wieloletnich zaniedbań inwestycyjnych. Obecny poziom dotacji z budżetu centralnego  jest nadal dramatycznie niski   i to nie  tylko  w porównaniu  z poprzednimi  latami i innymi krajami Europy, ale przede wszystkim w zestawieniu  z poziomem  dofinansowania  modernizacji dróg  i wielkimi potrzebami kolei.  Nie potrafimy nawet w pełni wykorzystać  funduszy unijnych na modernizację kolejowej infrastruktury.  Unia Europejska na modernizację kolei przeznacza  duże środki  finansowe.  Niestety z braku  własnych   funduszów, ich wykorzystanie   nie przekracza  15 %,  co  jest głośnym skandalem.

Krytyczna sytuacja finansowa kolei  prowadzi  do  paraliżu spółek przewozowych, a także  do kompletnej degradacji szlaków  z żelaza.  Zły stan infrastruktury kolejowej, a zwłaszcza katastrofalny  stan  nawierzchni na przeważających liczebnie liniach   jest przyczyną ograniczania prędkości  drogowej, a tym samym  wydłużania  czasu przejazdu pociągów. Stale ogranicza się  także  liczbę kursujących jednostek pociągowych,   zwłaszcza  z  powodu braku sprawnego taboru.   Fizycznie likwiduje się  wcześniej zelektryfikowane linie kolejowe,  czego  przykładem jest  chociażby  odcięcie od kolei  miasta : Jastrzębie Zdrój, liczącego około 100 tyś. mieszkańców w skutek likwidacji parę lat temu linii kolejowej z Pawłowic  do Wodzisławia Śl. Zlikwidować jest łatwo,  ale trudniej   odtworzyć.

Na całym świecie  kolej jest doceniana i  promuje się efektywny i zdrowy transport kolejowy.   Wszak -  „Kolej łączy kraje i ludzi”. Przecież   U S  Ł U G O W A    KOLEJ TO SKARB, a  samochód groźniejszy jest niż tykająca bomba z uśpionym zapłonem. W związku z tym niezmiernie ważki jest argument, aby niebezpieczne  Tiry  jeździły koleją.  Nasze drogi,  z których korzystamy na co dzień wszyscy muszą być bezpieczne  i  dobre, o płynnej nawierzchni.

Wiadomo, że nawet z pomocą naszych władz publicznych  nie będzie łatwo  zrealizować ewolucyjny system przewozów towarowych,  polegający na  „Strategii ograniczenia   liczby  Tir-ów”,  na rozwoju transportu kombinowanego lub bimodalnego i to może trwać lata.  Jednak   wzorując się  na   doświadczeniach krajów zachodnich, jak  np. : Szwajcaria  i  Austria,  które  już zdołały zadbać  o środowisko  naturalne i bezpieczeństwo na drogach  -  trzeba   kiedyś  zacząć coś robić, a nie czekać  niewiadomo na co. W pionierskich krajach nie zadecydował    o tym rynek,  a decyzja polityczna

W ramach programu politycznego rząd powinien wesprzeć opracowany przez  Polską Organizację Ekologiczną  i  Obywatelską projekt ustawy, zmieniającej  politykę transportową, która  przywróci szansę na konkurencyjność Grupy PKP  i odnowę  zrównoważonego  rozwoju transportu w Polsce. Mając na uwadze nowatorskie rozwiązania w pierwszej kolejności  należy wymusić -  na urządzonych wcześniej  terminalach  załadunek  na nisko podłogowe wagony  tranzytowych ciężarówek, kursujących  po unijnych korytarzach transportowych  : Wschód –Zachód oraz Północ – Południe.

Należy mieć nadzieję,  że dzięki  śmiałym zmianom polityki transportowej,  dzięki ludzkiej ofiarności,  wiedzy i doświadczeniu  krajów dbających o środowisko przyrodnicze  oraz  rzeszy pracowników  polskich kolei  uda się obywatelskie marzenia urzeczywistnić. Wyznacznikiem  rozwoju kolei  powinien zaistnieć  również  w Polsce   masowy, tani  transport zbiorowy, a także powinna  pojawić się sieć  kolei  dużych prędkości,  podobnie  - jak to  dzieje się  w Chinach,  w Hiszpanii   i  niemal na całym świecie.

W ten sposób kolej żelazna -  poprzez dynamiczne inwestycje proekologiczne  i rozwój niedrogiego transportu publicznego stanie się bardziej przyjazna dla ludzi i środowiska, a tym samym przerodzi się w  ekonomiczną alternatywę  - nade wszystko dla transportu drogowego.

Jednym słowem  - w naszym kraju tranzytowym powinna powstać  kolej oparta na uczciwej konkurencji,  kolej  nowoczesna na miarę XX-wieku,  z jakiej Polacy będą  dumni  i  będziemy cieszyć się   z najnowszych  osiągnięć.

Henryk Szulc